|
Treningi i szkolenie
Nie wolno aplikowac forsownych cwiczen szczenietom ponizej 6-go miesiaca zycia, kiedy to uklad miesniowo-szkieletowy ciagle jeszcze intensywnie sie rozwija (ja osobiscie nie trenuje w zaprzegu z psami dopoki nie skoncza 12 miesiecy - jedynie przyzwyczajam je do uprzezy i kilka razy podpinam do pracy na odcinku kilkuset metrow). Na Alasce lato trwa bardzo krotko, dlatego szczeniaki musza rozwiajc sie szybko. Szczeniece zabawy wystarcza w zupelnosci, by utrzymac je w dobrej formie i zdrowiu. Trzeba duzo czasu spedzac na zabawach ze szczeniakiem, uczac go podstawowych komend poprzez zabawe. Kiedy pies jest juz starszy i zaczynamy z nim trening przy rowerze czy wspolne bieganie, bardzo wazne jest, zeby ciagnal w uprzezy a nie na obrozy. Po pierwsze pies ten ma silny instynkt ciagniecia i obroza bedzie go dusic, po drugie uczymy go, ze bedzie nas ciagnal na smyczy w kazdej sytuacji, a to jest i dla nas bardzo meczace. Lepiej, zeby pies wiedzial, ze ma ciagnac po zalozeniu uprzezy, a kiedy ma obroze, nie powinien wyrywac nam rak. Dopoki nie mamy dla psa najprostszych chociaz szelek, lepiej powstrzymac sie od nauki ciagniecia. Skad wziac uprzaz i jak ja dobrac? Zajrzyj na strone o sprzecie.
Jeli masz tylko jednego psa, nie mozesz oczywiscie zaprzac go do sanek czy wozka, mozesz jednak zajac sie skijouringiem, pulka czy skandynawka. Sa to propozycje dla poczatkujacych, niedrogie i nie wymagajace duzego doswiadczenia. Skijouring polega na tym, ze pies ciagnie czlowieka jadacego na nartach - rzecz jasna zeby sie tym zajac, trzeba najpierw umiec dobrze na nich jezdzic - tutaj cale koszty ograniczaja sie do ekwipunku narciarskiego i uprzezy. W klasie skadynawskiej biegniemy razem z przypietym do specjalnego pasa psem (koszty takiego ekwipunku na stronie o sprzecie). Juz dwa malamuty moga bez problemu trenowac ciagnac wozek badz sanki.
Chcac rozpoczac treningi ze swoim psem, najlepiej zacznij od przeczytania paru ksiazek na temat ras polnocnych i psow w ogole, zapoznaj sie z licznymi materialami dostepnymi w sieci, poszukaj klubow w swojej okolicy, wybierz sie na zawody, zeby podpatrzec bardziej doswiadczonych musherow. Inni na pewno chetnie ci pomoga i odpowiedza w miare mozliwosci na wszystkie pytania.
Co zrobic, kiedy pies nie ciagnie lub probuje uciekac?
Zastanow sie, czy nie kazesz mu ciagnac zbyt duzego ciezaru? Wspolczynnik uciagu zalezy od wagi psa. Oczywiscie jesli zapasiesz syberiana do wagi 80kg to i tak nie uciagnie on TIRa. ;) Na poczatek po prostu zmniejsz znacznie obciazenie swojego psa i ucz go ladnego ciagnecia, zamiast trenowac sile uciagu. Wez psa na jakas nowa trase - psy tez sie nudza i nie lubia rutyny. Zroznicuj dlugosc treningow. Pamietaj, zeby zawsze byc za psem, a nie isc przodem. Nagradzaj psa zawsze, gdy idzie przodem i prowadzi. Jesli pies dotad ladnie ciagnal i nagle przestal, nieraz pomaga zrobienie kilkudniowej przerwy w treningach. A moze uprzaz jest zle dopasowana? Uprzaz nie moze byc zbyt luzna - tylne paski nie powinny siegac za linie zeber (uciskaja wtedy brzuch i utrudniaja oddychanie), przednia czesc uprzezy powinna scisle przylegac do ciala, tak aby nie utrudniac swobodnego ruchu nog. Glowa powinna z trudem przechodzic przez przod uprzezy. Z drugiej strony jednak uprzaz nie moze byc zbyt ciasna - nie powinna dusic psa. Najlepsze sa uprzeze mocno podszyte i sztywniejsze, paski nie obracaja sie wtedy i nie wpijaja w cialo psa. Skontroluj lapy psa, czy nie ma skaleczen itp. A moze pies jest chory?
Jesli wszystko jest OK, a pies nadal nie chce ciagnac, najlepszym wedlug mnie rozwiazaniem sa wspolne treningi z psem, ktory kocha ciagnac - ten entuzjazm jest zarazliwy. To najprostszy sposob na wyszkolenie psa do pracy w zaprzegu - dac mu szanse nauki od innych psow.
Kiedy rozpoczac trenowanie szczeniaka?
Idealnie jest, jesli szkolisz psa przez caly czas - wasza wspolna nauka rozpoczyna sie w momencie odlaczenia szczeniaka od matki. Przyzwyczajaj go nowych rzeczy i ludzi, do wszelkich mozliwych sytuacji, pozwalaj mu na eksplorowanie i odkrywanie otaczajacego go swiata. Dobrze jest miedzy 2-gim a 4-tym miesiacem zycia sprawic psu regulowana uprzaz dla szczeniat i przyzwyczajac go do zakladania i zdejmowania uprzezy, do tego, ze sie ona napina (ciagnij ja za kolko). Przyzwyczajaj go do tego, ze dotykasz jego lap i pyska, niech bez problemu znosi dotykanie wszystkich czesci ciala. Przypnij do uprzezy smycz i nagradzaj psa gdy prowadzi. Przyzwyczajaj do podrozowania w roznych srodkach lokomocji, w przyczepie dla psow, w klatce. W czwartym miesiacu mozesz zaczac dopinac do linki jakis niewielki (!) ciezar, nieduza galaz itp. Pies nie ma trenowac sily uciagu, a jedynie przywyczajac sie do ciagniecia czegos i do halasu za soba. Zawsze nagradzaj i wylewnie chwal za ciagniecie. Jesli tylko masz taka mozliwosc, zabieraj go ze soba na wyscigi i treningi klubowe, tak aby mogl sie do nich przyzwyczaic i zsocjalizowac w wiekszej grupie psow.
W 8-mym miesiacu dopnij go w niezbyt szybkim zaprzegu, na nie wiecej niz pol kilometra. Bedzie pewnie brykal, probowal uciekac i sie wyglupial, ale przez ten krotki czas nie koryguj jego zachowan (moze poza gryzieniem linek). Nie popelnij bledu i nie umiesc go w zbyt szybkim lub duzym zaprzegu, gdzie moglby byc wleczony przez pozostale psy. To najgorsza rzecz, jaka moglbys zrobic. W czasie tego krociutkiego treningu rob duzo postojow i chwal szczeniaka. Uczyn z tego pozytywne dla psa przezycie, tak aby zaprzeg kojarzyl mu sie z zabawa i przyjemnosciami.
Niektore zrodla amerykanskie mowia, ze 'prawdziwy' trening w zaprzegu powinien zaczac sie dosc pozno - po ukonczeniu pierwszego roku zycia dla Alaskan Husky i Siberian Husky, w wieku poltora roku dla Malamutow i Samoyedow. Czasem warto poczekac kilka miesiecy z treningami, niz potem reszte zycia psa meczyc sie z dolegliwosciami ze strony stawow. Trzeba tez pamietac, by obciazenia podczas treningu wprowadzac STOPNIOWO, by nie nadwyrezac serca psa. Przetrenowany pies bedzie mial powiekszona lewa komore serca (latwo mozesz to sprawdzic robiac EKG swojemu psu), mozesz zmniejszyc swojemu psu wydolnosc zamiast go wytrenowac...
Jak trenowac psy, gdy nie ma sniegu?
Nie musisz trenowac na saniach, mozesz uzywac 3- lub 4-kolowego wozka. Wozki te nie sa podobne do wozkow dla dzieci czy bryczek ;), nie mozna na nich usiasc, lecz sie na nich stoi. Wozek powinien miec kierownice (w przeciwienstwie do san), dobre hamulce, teoretycznie rowniez miejsce z przodu na torbe do przewozenia rannego badz chorego psa.
Mozna rowniez trenowac na rowerze, ale jest to rozwiazanie dla jednego psa, i to o ile sie dobrze jezdzi. Rower jest doskonalym rozwizaniem kiedy ma sie jednego psa, albo kiedy sie chce popracowac z psem indywidualnie na przyklad nad komendami
Nie nalezy trenowac na rolkach, bo to bardzo niebezpieczne.
Czy mozna trenowac na asfalcie lub bruku?
Asfalt i inne tego typu nawierzchnie sa zbyt twarde dla psich lap i powoduja obrazenia. Czasem jednak nie mamy wyboru, wiec jesli ktos musi trenowac na takiej nawierzchni, powinien zalozyc swoim psom buty z polara fleece i starac sie nie przeforsowac psow. W miare mozliwosci jednak nalezy probowac zapewnic psom inne warunki do biegania - na trawie i nieutwardzonych sciezkach. Kiedy brak sniegu, najlepszym rozwiazaniem sa lesne drogi pokryte igliwiem.
Jakich komend uczyc psa?
Aby pies mogl z toba trenowac, powinien nauczyc sie kilku podstawowych komend:
Hike - naprzod
Gee - prawo
Haw - lewo
Whoa - stoj
On by - biegnij prosto ignorujac zakrety
Mozna oczywiscie nauczyc psa jakichs wlasnych komend oznaczajacych te podstawowe polecenia, jesli jednak pies ma pracowac np. w wiekszym klubowym zaprzegu, powinien znac te miedzynarodowe komendy. Niektorzy ucza komend po polsku, jednak w duzym halasie, kiedy lider zaprzegu jest daleko z przodu, komendy 'prawo' i 'lewo' brzmi bardzo podobnie (slychac glownie samogloski).
Co robic, gdy do lap psa przymarza snieg?
Wytnij delikatnie nozyczkami wlosy spomiedzy palcow psa. Mozesz smarowac lapy np. wazelina. Pomoga tez odpowiednie buty, ale musza byc dobrze dopasowane - inaczej beda spadac. Buty nie moga odcinac doplywu krwi do lap ani hamowac cyrkulacji powietrza, powinny byc jednak w miare obcisle, tak aby nie przesuwaly sie na lapie.
Czy tylko psy zaprzegowe moga tak trenowac?
Jesli twoj pies wazy powyzej ok. 18kg i ma odpowiednie nogi - czemu nie mialby trenowac? Upewnij sie jednak, czy nie ma jakichs przeciwskazac zdrowotnych i nie trenuj zbyt intensywnie na poczatku. To ma byc zabawa, a nie morderczy wysilek. Pamietaj, ze rasy zaprzegowe przez tysiace lat ksztaltowane byly wlasnie do biegania i trudno zeby inne rasy mogly im dorownac wytrzymaloscia. Dostosuj obciazenie i dlugosc trasy do mozliwosci swojego psa. W zaprzegach biegaja dalmatynczyki, wyzly, dogi, goldeny, bordery, owczarki niemieckie...
Wiecej na temat psow odpowiednich do pracy w zaprzegu mozesz poczytac tutaj.
Ile psow tworzy zaprzeg?
W skijouringu 1-3 psy w zaleznosci od rasy (malamuty maja wieksza sile uciagu niz syberiany), w wyscigach krotkodystansowych najmniejsze zaprzegi maja po 2-3 psy, w innych klasach moze biec wiecej psow (patrz: regulamin wyscigow zaprzegow). W wyscigach dlugodystansowych startuja zaprzegi powyzej 6-ciu psow.
Jak dluga jest trasa wyscigu?
W Polsce najczesciej jest to ok. 7km (nieraz trasa dla klasy skandynawskiej jest skracana do 4-5km). Ostatnio pojawia sie tez troche wyscigow na srednich i dlugich dystansach. Amerykanie dziela wyscigi w nastepujacy sposob:
- krotkodystanowe - mniej wiecej 1 mila na psa w zaprzegu (niektore sprinty sa dluzsze, zwlaszcza na Alasce),
- sredniodystansowe - odbywaja sie one na dlugosci 25 do 250 mil,
- dlugodystansowe - ponad 250 mil.
Oczywiscie jest to bardzo ogolny podzial i nie nalezy sie go zbyt sztywno trzymac.
Jakiego typu uprzezy uzywac?
To zalezy od tego, co twoj pies ma w niej robic. Do rekreacyjnego trenowania czy skijouringu powinienes uzywac uprzezy siwash typu x-back (skrzyzowane, ruchome paski na plecach psa). Jest ona najbardziej popularna i latwo ja kupic. Nie kupuj zwyklych szelek w sklepie zoologicznym - sa one niewlasciwie skonstruowane i twoj pies mialby problemy z wlasciwym oddychaniem podczas treningu, poza tym zle ulozone paski moga hamowac wlasciwy ruch konczyn i odksztalcac cialo rosnacego jeszcze psa. Jesli chcesz zajac sie probami uciagu, jest do tego potrzebna spacjalna uprzaz z rozporka w tylnej czesci. Wiecej na ten temat na stronie o sprzecie.
Regulowana uprzaz moze byc uzywana na poczatku w celu przyzwyczajania szybko rosnacego szczeniaka do jej noszenia, ale nie nadaje sie do "prawdziwej" pracy. Mozna ja stosowac dla niestandardowych psow, ale zle zrobiona moze powodowac urazy.
Czy mozna uzywac podarowanego przez kogos starego sprzetu maszerskiego?
Nie, chyba ze chcesz stracic swoj zaprzeg. Taki sprzet z odzysku jest bardzo niepewny i dlatego wlasnie nie powinienes go uzywac. Nie raz mozna uslyszec opowiesci jakby rodem z horroru o tym, co sie stalo z zaprzegiem, ktory sie zerwal. Nie trac zaprzegu wartego tysiace zlotych tylko dlatego, ze zal ci wydac kilkaset zlotych na wyposazenie. Nie powinienes oszczedzac kosztem bezpieczenstwa swojego i psow.
Powyzsze materialy w duzej czesci stanowia kompilacje informacji zawartych w zrodlach amerykanskich - glownie w sieci,
a takze w literaturze. Zostaly przetlumaczone i zebrane na tej stronie, aby umozliwic dostep do tych informacji
takze polskojezycznym uzytkownikom Internetu.
|
