|
Pozostałe problemy zdrowotne
SNIEZNY NOS CZY ZLA PIGMENTACJA?
Snieznym nosem nazywamy typowe dla polnocnych ras cieliste (nie rozowe) znaczenie na czarnym nosie. Najczesciej sniezny nos znika w cieplejszych miesiacach, by znowu pojawic sie zima. Nie ma w tym nic niepokojacego. Pierwotnie cieliste znaczenia na nosie byly powszechne wsrod ras polnocnych, pozniej jednak prowadzono selekcje na czarny kolor nosa i teraz to on dominuje wsrod naszych psow i jest preferowany w hodowli.
Zdarza sie jednak, ze odbarwienie dotyka nie tylko nos, ale i skore pyska - mamy wtedy do czynienia ze zla pigmentacja. Glownym problemem staje sie wtedy zagrozenie rakiem skory, poniewaz odbarwiona, rozowa skora jest bardziej wrazliwa na szkodliwe dzialanie promieni slonecznych i podatna na poparzenia. Powinno sie systematycznie zabezpieczac odbarwione rejony filtrem slonecznym. Mozna tez dotkniete zanikiem pigmentu obszary tatuowac. Jest to stosunkowo nowa metoda, w ktorej wstrzykuje sie pod skore barwnik roslinny, ktory nastepnie rozchodzi sie stopniowo, przejmujac ochronne funkcje pigmentu i nie dopuszczajac w ten sposob do wystapienia nowotworu.
WZDECIA I SKRET ZOLADKA
Przypadlosci te zdarzaja sie rasom duzym, o glebokiej klatce piersiowej i stanowia potencjalne zagrozenie zycia zwierzecia. Zoladek puchnie od gazow lub/i plynow (jest to ostra rozstrzen zoladka). Zoladek moze obrocic sie wtedy wzdluz swej dluzszej osi. Jesli obroci sie o mniej niz 180 stopni, nastepuja wymioty. Jesli obroci sie o wiecej niz 180 stopni, mamy do czynienia ze skretem kiszek. Ostra rozstrzen zoladka nie jest tak powazna dolegliwoscia i moze sama ustapic w przeciagu kilku minut. Natomiast skret zoladka stanowi zagrozenie zycia i wymaga natychmiastowej interwencji chirurgicznej weterynarza. Typowe objawy to niepokój, silne wzdęcie brzucha, nieskuteczne próby wymiotowania.
CHRONDRODYSPLAZJA (CHD), ACHONDROPLAZJA
Jest to defekt genetyczny wystepujacy w linii M'Loot, nazywany takze karlowatoscia, aczkolwiek termin ten nie jest zbyt opisowy i wlasciwie jest niepoprawny. Objawem jest zmniejszenie wzrostu na skutek wczesnego zahamowania wydluzania sie kosci dlugich konczyn (przy czym wszerz rosna one do normalnych rozmiarow). Dorosly pies ma tulow i glowe normalnych rozmiarow, ale ma krotkie, grube konczyny. W roku 1970 AMCA zapoczatkowalo oficjalne wysilki w celu zwalczenia tej choroby - dzieki parzeniu psow z CHD ustalono, ze gen odpowiedzialny za CHD jest autosomem recesywnym i stworzono modele matematyczne do testowania rodowodow pod katem CHD.
Malamuty ze wspolczynnikiem prawdopodobienstwa wystapienia CHD wynoszacym mniej niz 6,25% sa dopuszczone do rozmnazania. 6,25% odpowiada prawdopodobienstwu wystapienia CHD gdy nosicielem byl pra-pra-pradziad psa (prawdopodobienstwo oblicza sie jako srednia rodzicow). Metody te nie daja stuprocentowej pewnosci, ale w znaczacy sposob rosna szanse, ze szczeniaki nie beda chore.
Istnieje wiele metod testow CHD, m.in. badanie krwi oraz przeswietlenie rentgenowskie. Ten recesywny gen wplywa na krew, powodujac pewnien rodzaj anemii. Przeswietlenie jest wykonywane pomiedzy 3 a 12 tygodniem zycia szczeniaka, jesli zachodzi podejrzenie CHD. Wiekszosc amerykanskich hodowcow obecnie nie przeprowadza testow o ile nie wystapia zadne zewnetrzne objawy, ufajac wskaznikowi CHD.
W Polsce takich badan nie prowadzi sie w ogole, poniewaz przypadki wystapienia CHD byly bardzo sporadyczne i latwo wyeliminowano ja z populacji.
Jako ciekawostke dodac mozna, ze nie zawsze wystapienie tej recesywnej cechy uwazane jest za wade, najprawdopodobniej wiele ras psow powstalo jako krotkonoga mutacja rasy wyjsciowej, np. w grupie gonczych francuskich niemal kazda rasa uzywana do polowan konnych ma swoj krotkonogi odpowiednik, przeznaczony do polowan na piechote.
PROBLEMY Z LAPAMI (PODATNOSC NA PEKNIECIA, SKALECZENIA, ITP.)
Wiekszosc problemow z lapami spowodowana jest niedoborem cynku. Wiele ras polnocnych slabo przyswaja cynk, wiec nawet jesli dieta pozornie zawiera wystarczajacego jego ilosc, moga go miec za malo. Powinienes uzupelniac diete psa o 50mg cynku dziennie ( wersenian cynku lub glukonian cynku, NIE stosuj siarczanu cynku). Istnieja rozne przeznaczone dla psow preparaty z cynkiem (masci, kremy itp.). Niestety trudno je zdobyc w Polsce.
Pomoc moze tez uzywanie butow dla psow, zwlaszcza gdy twoj pies ma predyspozycje do problemow z opuszkami palcow. Unikaj treningow na ostrych nawierzchniach jak asfalt czy zuzel, a takze wyprowadzania psa na spacery w miejsca, gdzie jezdnie posypuje sie sola.
WNETROSTWO
Wnetrostwem nazywamy niezstapienie jader do worka mosznowego. Powody moga byc rozne: zbyt waski kanal lub zbyt duze jadra, zbyt krotki nasieniowod, zaburzenia hormonalne. Przypadki wnetrostwa zdarzaja sie praktycznie u wszystkich ras. Schorzenie to powodowane jest przez gen recesywny, wiec konieczne jest eliminowanie z hodowli psow dotknietych tym defektem. Leczenie wnetrostwa polega na zastosowaniu terapii hormonalnej, a w ciezszych przypadkach zabiegu operacyjnego. Jadro sprowadza sie do worka mosznowego lub usuwa, gdyz zostawienie go w jamie brzusznej daje bardzo duze prawdopodobienstwo zrakowacenia. Po takim sprowadzeniu jadra pies oczywiscie nadal nie moze byc uzywany jako reproduktor, poniewaz jest nosicielem tej wady.
HEMOFILIA
Jest to schorzenie polegajace na braku normalnej krzepliwosci krwi, podobnie jak u ludzi. Symptomy wystepuja u szczeniat tuz po urodzeniu, charakterystyczne jest zwlaszcza silne obrzmienie na skutek wylewow wewnetnych. Prowadzi to do wczesnej smierci dotknietych choroba psow.
Chroba ta przekazywana jest wylacznie przez suki - moga one byc nosicielkami i same nie chorowac, w przeciwienstwie do samcow, u ktorych wystapienie genu zawsze prowadzi do choroby. W przypadku wystapienia hemofilii u szczeniaka powinno sie wykluczyc z hodowli jego matke i siostry. Inne samce z miotu, o ile nie sa chore i przezyja, moga byc reproduktorami.
|
