|
Dziedziczne choroby oczu u malamutów
Problemy z oczami często maja podloze genetyczne, choc staranny dobor rozmnazanych osobnikow pomogl znacznie zredukowac przypadki tych schorzen w rasie. Choroby powodowane są w wiekszości przypadków przez geny recesywne i moglyby byc stopniowo eliminowane z rasy poprzez odpowiedni dobor zwierząt do dalszej hodowli, niestety w Polsce badania oczu nie sa obowiazkowe (mozna jednak znalezc i w Polsce hodowle, w ktorych malamuty przed rozmnozeniem sa badane pod kątem dziedzicznych schorzeń oczu). Według statystyk mniej więcej co dziesiąty malamut dotknięty jest dziedziczną chorobą oczu.
W tej chwili możemy jedynie kontrolować psy klinicznie, szukając w trakcie okulistycznych badań wykonywanych z użyciem specjalistycznego sprzętu objawów poszczególnych chorób. Badanie, przeprowadzane raz w roku do ukończenia przez psa 5 lat, jest nieinwazyjne. Pies nie podlega sedacji (potocznie zwanej narkozą), badanie nie jest bolesne, podaje się jedynie do oka kroplę środka rozszerzającego źrenice.
W wielu rasach możliwe są już badania genetyczne - do wyspecjalizowanego ośrodka przesyła się próbkę krwi psa (z reguły szczenięcia), a w odpowiedzi otrzymujemy informację, czy jest on nosicielem poszczególnych chorób oczu. Testy genetyczne opracowywane są osobno dla każdej choroby w każdej rasie, niestety nie ma jeszcze testów dla malamutów, choć prace nad nimi trwają.
Teoretycznie w oczy naszego malamuta może spojrzeć każdy weterynarz, w praktyce jednak - podobnie jak to bywa w innych dziedzinach - badanie powinno się powierzyć specjalistom, czyli weterynarzom-okulistom.
Lista okulistów wytypowanych przez Krajową Izbę Weterynarii do przeprowadzania certyfikowanych badań oczu:
- dr Jacek Madany
Akademia Rolnicza, Katedra i Klinika Chorób Wewnętrznych Zwierząt
ul. Głęboka 30, 20-612 Lublin
tel. 081 - 445 61 84
e-mail: pomorski@hortus.ar.lublin.pl
Gabinet ul. Legionowa 2/6, 20-048 Lublin; e-mail: jacek madany@hoga.pl
- lek. wet. Jacek Garncarz
ul. Zdrojowa 12, Warszawa
tel. 022 – 858 80 62
kom. 0601 30 80 80
www.garncarz.pl
- dr Zdzisław Kiełbowicz
Katedra i Klinika Chirurgii
tel. 071 - 320 53 40
Gabinet ul. Karłowicza 36, Zalesie, Wrocław (pn-pt gpdz. 16-19)
tel. 071 - 348 39 58
Katarakta
Dziedziczona w recesywny sposób. Katarakta (zaćma dziedziczna) powoduje zmętnienia soczewki oka, pierwsze objawy pojawiają się do 5. roku życia. W początkowej fazie choroba jest niewidoczna gołym okiem, wykryć ją może jedynie specjalistyczne badanie okulistyczne. W miarę rozwoju choroby zmętnienia stają się coraz bardziej widoczne, stopniowo przesłaniając pole widzenia psa. Niemożliwe jest leczenie farmakologiczne, można jednak operacyjnie przywrócić psu wzrok.
Aby u danego zwierzęcia ujawniła się katarakta, oboje jego rodzice muszą być nosicielami tej choroby - nie muszą sami być chorzy, wystarczy że przekazują wadliwy gen potomstwu. Pies chory przekazuje geny katarakty wszystkim swoim potomkom, pies nosiciel tylko niektórym. Niestety nie ma możliwości zbadania, czy pies jest nosicielem - wiemy o tym dopiero kiedy choroba się ujawni u któregoś z jego potomstwa. Zwierząt chorych i nosicieli nie powinno się używać w hodowli.
Ponieważ pierwsze symptomy katarakty mogą wystąpić do 5. roku życia, bardzo ważne jest badanie wszystkich malamutów używanych do hodowli raz w roku aż do osiągnięcia tego wieku.
Hemeralopia
Hemeralopia, nazywana ślepotą dzienną, powoduje upośledzenie widzenia w jaskrawym świetle. Pies ma problemy z poruszaniem się w pełnym słoncu, wpada na przedmioty.
Psów dotkniętych hemeralopią nie należy rozmnażać.
Distichiasis i PPM
Distichiasis polega na niewłaściwym umiejscowieniu rzęs, które rosnąc w kierunku gałki ocznej, mogą ją podrażniać. Stopień nasilenia choroby bywa rózny, od pojedynczej miękkiej rzeski w niczym nie przeszkadzającej psu, po cały rząd rzęs silnie drażniących oko. W ostrej formie, przy stałym podrażnianiu gałki ocznej, distichiasis może doprowadzić w wyniku wtórnych procesów zapalnych nawet do ślepoty. Leczenie polega na usunięciu nieprawidłowo rosnących rzęs.
Distichiasis jest chorobą dziedziczną. Psy nią dotknięte są dopuszczone do hodowli, nie można jednak kojarzyć dwóch osobników z distichiasis - jeśli mamy chorego psa, możemy go kojarzyć jedynie ze zdrowymi, nie dotkniętymi tą chorobą osobnikami.
Podobnie ma się sprawa z PPM, czyli przetrwałą błoną źreniczną - tu również nie można kojarzyć dwóch dotkniętych chorobą osobników.
Malamuty dotknięte tymi dwoma przypadłościami dopuszcza się warunkowo do hodowli, ponieważ nie sa to tak poważne schorzenia jak katarakta czy PRA, bardzo rzadko wpływają na komfort życia psa i łatwo można usunąć ich objawy.
Postepujacy zanik siatkowki (PRA - Progressive Retinal Atrophy)
Wystepuje u wielu ras, w tym rowniez u malamutow. Poczatkowo wystepujaca kurza slepota z czasem zamienia sie w slepote zupelna. Nie ma możliwości leczenia, choroba oślepia psa nieuchronnie w wyniku zman neurologicznych zachodzących w siatkówce. Pierwsze objawy występują u psów w wieku od 1,5 roku do 7 lat. Widoczne gołym okiem objawy - wpadanie na przedmioty przy słabym oświetleniu - występują dopiero w momencie, kiedy procesem chorobowym zniszczona jest ponad połowa siatkówki oka, a choroba rozwija się powoli, latami. Dlatego tak ważne są coroczne badania, ponieważ pozwalają dużo wcześniej wyeliminować z hodowli psy chore, a co za tym idzie zmniejszają ryzyko narodzenia się szczeniąt skazanych na ślepotę.
|
